MicroSaaS Checklist
Na deze checklist weet je precies in welke fase je zit, wat je moet bewijzen voordat je verder mag, en op welk moment je moet stoppen. Elke fase heeft een stopregel: haal je die niet, dan ga je niet door naar bouwen — dan ga je terug of je stopt helemaal. Je hoeft niets te installeren en geen code te schrijven om fase 1 tot en met 3 af te ronden.
Fase 0 — Voorwaarden vooraf
Voordat je aan een idee begint, check je of je überhaupt in de positie bent om dit af te maken.
- Tijd. Je hebt minimaal 6 uur per week vrij, 6 maanden lang. Niet "als het rustig is" — geblokkeerd in je agenda.
- Geld. Je kunt €500 verliezen zonder dat het pijn doet. Dat is ongeveer wat je kwijt bent aan domein, hosting, mailtool, betalingsprovider en een boekhoudkoppeling in het eerste jaar.
- Toegang. Je kent minimaal 20 mensen in de doelgroep, of je kunt ze binnen twee weken bereiken. Niet via cold outreach naar een gekochte lijst — via je netwerk, een branchevereniging, een vakgroep of een community waar je al in zit.
- Domein. Je hebt in dit vakgebied zelf gewerkt, of je hebt er iemand naast je zitten die dat wel heeft.
Stopregel fase 0: haal je punt 3 niet, dan bouw je niets. Zonder toegang tot de doelgroep kun je fase 1 niet uitvoeren, en dan bouw je op aannames. Los eerst de toegang op.
Fase 1 — Probleem vaststellen
Doel: bewijzen dat een specifiek probleem bestaat, dat het pijn doet, en dat mensen er nu al geld of tijd aan kwijt zijn.
- Kies één doelgroep die je in één zin kunt beschrijven. Niet "MKB", maar "installateurs met 3 tot 10 monteurs die met vaste onderhoudscontracten werken".
- Voer 10 gesprekken van 30 minuten. Geen enquête. Bellen of langsgaan.
- Vraag naar het verleden, niet naar de toekomst. "Hoe deed je dat vorige week?" in plaats van "Zou je dit gebruiken?"
- Noteer per gesprek: hoeveel tijd het probleem kost per week, wat het nu kost aan geld, en welke workaround ze gebruiken.
- Tel hoe vaak Excel, WhatsApp of een gedeelde map als workaround genoemd wordt.
Checklist fase 1
- 10 gesprekken gevoerd, uitgeschreven
- Minimaal 7 van de 10 noemen hetzelfde probleem ongevraagd
- Minimaal 5 van de 10 hebben een actieve workaround (Excel, dubbel invoeren, een stagiair)
- Je kunt het probleem in getallen uitdrukken: "kost 3,5 uur per week" of "leidt tot ~€400 per maand aan gemiste facturatie"
- Minimaal 3 mensen zeggen letterlijk dat ze hier al eens naar een oplossing gezocht hebben
Stopregel fase 1 — hard: noemt minder dan 7 van de 10 hetzelfde probleem ongevraagd, dan heb je geen probleem gevonden maar een interesse. Je gaat niet bouwen. Je kiest een scherpere doelgroep en doet 10 nieuwe gesprekken, of je stopt met dit idee.
*Aanname: 7 van 10 is een vuistregel, geen statistiek. Bij 10 gesprekken is de foutmarge groot. De reden voor deze drempel is praktisch: als je moeite moet doen om het probleem uit mensen te trekken, moet je later ook moeite doen om te verkopen.*
Fase 2 — Geld vaststellen
Een probleem dat pijn doet maar waar geen budget voor is, is geen MicroSaaS. Dit is de fase waar de meeste ideeën horen te sneuvelen.
- Bereken de waarde per klant per maand in hun getallen. Voorbeeld: 3,5 uur per week bespaard × €65 uurtarief × 4,3 weken = ongeveer €978 per maand aan tijdwaarde.
- Zet je prijs op maximaal 10% van die waarde. In dit voorbeeld: €79 tot €99 per maand.
- Check of dat bedrag boven je vloer ligt. Voor een MicroSaaS in Nederland ligt de praktische ondergrond rond €25 per maand per klant. Daaronder heb je te veel klanten nodig en te veel support.
- Reken uit hoeveel klanten je nodig hebt. Wil je €3.000 per maand omzet bij €79? Dat zijn 38 betalende klanten. Vraag jezelf af: ken ik een kanaal waar 38 van deze bedrijven zitten?
- Vraag in vijf van je gesprekken direct: "Wat betaal je nu voor de oplossing die je gebruikt?" en "Als dit €99 per maand kost, is dat dan een gesprek met je boekhouder of een ja?"
Checklist fase 2
- Waarde per klant per maand berekend, in hun cijfers
- Prijs bepaald, tussen €25 en 10% van de waarde
- Aantal klanten voor je omzetdoel uitgerekend
- Minstens één concreet kanaal benoemd waar die klanten bereikbaar zijn
- Minimaal 3 mensen hebben op de prijsvraag "ja" of "dat is redelijk" gezegd — geen "hangt ervan af"
Stopregel fase 2 — hard: kun je niet uitleggen hoeveel geld of uren je bespaart, dan mag je niet bouwen. En: heb je meer dan 200 betalende klanten nodig om je omzetdoel te halen, dan is dit geen MicroSaaS voor één persoon. Bij 200+ klanten heb je support, onboarding en marketing op fulltime niveau nodig.
Fase 3 — Verkopen vóór bouwen
Dit is de fase die het vaakst wordt overgeslagen en de enige die echt bewijs oplevert.
- Bouw één pagina. Naam, het probleem in de woorden van je gesprekken, wat het doet, de prijs, en een knop.
- Zet er een echte betaling achter, of een expliciete toezegging op papier. Een e-mailadres achterlaten is geen bewijs.
- Kies één van drie vormen van bewijs:
- Vooruitbetaling: 3 klanten betalen 3 maanden vooruit, bijvoorbeeld 3 × €237 = €711.
- Pilotcontract: 3 ondertekende afspraken, betaling start bij oplevering, met datum.
- Handmatige dienst: je levert het resultaat 4 weken lang met de hand en factureert het. Geen software, gewoon jij, een spreadsheet en een uur per klant per week.
- Zet de pagina 2 weken live en stuur hem naar je 20 contacten. Meet: hoeveel bekeken, hoeveel gereageerd, hoeveel betaald.
Checklist fase 3
- Pagina live met prijs erop — niet "prijs op aanvraag"
- Minimaal 20 mensen uit de doelgroep hebben hem gezien
- Minimaal 3 betalende of ondertekende toezeggingen
- Van elke afwijzing weet je de reden, in hun eigen woorden
- Je hebt de handmatige versie minstens één keer volledig uitgevoerd voor één klant
Stopregel fase 3 — de hardste: geen 3 betalende of ondertekende klanten? Dan bouw je niet. Punt. Geen "ik bouw eerst een demo, dan kopen ze wel". Als 20 mensen uit je eigen netwerk het niet kopen, kopen 200 vreemden het ook niet.
Tweede stopregel: kun je het probleem niet handmatig oplossen, dan kun je het ook niet automatiseren. Werkt de handmatige levering niet, dan zit de fout in je oplossing, niet in het gebrek aan software.
Fase 4 — Scope vastzetten
Nu pas mag je bouwen. En dan alleen dit.
- Schrijf de kernhandeling op: die ene ding dat de klant doet en waarvoor hij betaalt. Eén zin.
- Maak een lijst van alle features die je wilt bouwen. Streep alles weg wat niet nodig is voor die ene handeling.
- Wat overblijft mag maximaal 3 schermen zijn. Bijvoorbeeld: inloggen, de lijst, het detail.
- Zet een harde bouwlimiet: 6 weken, of 80 uur. Wat eerst op is.
- Bepaal wat je bewust níét bouwt in versie 1. Schrijf die lijst op — dat is je bescherming tegen jezelf.
Wat je in versie 1 níét bouwt
- Gebruikersrollen en rechten (één rol: de eigenaar)
- Facturatie in de app (Stripe of Mollie doet dat, of je factureert met de hand)
- Instellingenpagina's
- Dark mode, dashboards, grafieken
- Een mobiele app
- Integraties, tenzij één integratie het hele product ís
- Wachtwoord vergeten (je reset handmatig bij 3 klanten)
Checklist fase 4
- Kernhandeling in één zin opgeschreven
- Maximaal 3 schermen
- Niet-bouwen-lijst opgeschreven en zichtbaar
- Deadline in de agenda: datum, geen "over ongeveer twee maanden"
Stopregel fase 4: past het niet in 3 schermen en 80 uur, dan is je scope te breed. Snijden, niet plannen. Kom je op 200 uur uit, dan bouw je geen MicroSaaS maar een product waarvoor je een team nodig hebt.
Fase 5 — Bouwen en opleveren
- Bouw voor je 3 betalende klanten. Niet voor de markt.
- Lever na uiterlijk 6 weken op, ook als het niet af is. Half werkend en in gebruik verslaat compleet en ongebruikt.
- Zet vanaf dag één betalingen aan. Gratis proefperiodes zonder betaalgegevens leveren geen bruikbare informatie op.
- Zet twee dingen aan die je later niet meer kunt reconstrueren: een simpele logboekregel per belangrijke handeling, en een e-mail naar jezelf bij elke nieuwe aanmelding.
- Bel elke klant in week 1 en week 3. Niet mailen — bellen.
Checklist oplevering
- Betalingen werken en er is minimaal één echte transactie doorgekomen
- Alle 3 de klanten hebben de kernhandeling minstens één keer zelf uitgevoerd
- AVG-basis geregeld: verwerkersovereenkomst, privacyverklaring, EU-hosting
- Je weet hoe je bij een klant kunt meekijken als er iets misgaat
- Back-up van de database draait automatisch en je hebt één keer een herstel getest
*Aanname: bij B2B-software voor Nederlandse ondernemers ga ik ervan uit dat je klantgegevens verwerkt en dus AVG-plichtig bent. Verwerk je alleen jouw eigen gegevens en niets van derden, dan is de verwerkersovereenkomst niet nodig — check dat één keer.*
Fase 6 — Doorgaan of stoppen
Zes maanden na oplevering neem je één beslissing, op cijfers.
Doorgaan als:
- 10 of meer betalende klanten
- Minder dan 5% opzeggingen per maand
- Minimaal 60% van de klanten gebruikt de kernhandeling wekelijks
- Support kost je minder dan 4 uur per week
- Je bent zelf niet de enige die klanten aandraagt
Stoppen of grondig herzien als:
- Na 6 maanden minder dan 5 betalende klanten
- Meer dan 10% opzeggingen per maand — dat is je hele klantenbestand binnen een jaar weg
- Meer dan 8 uur support per week bij minder dan 10 klanten
- Elke nieuwe klant kost je een gesprek van meerdere uren dat je niet kunt overdragen
Stopregel fase 6: haal je 3 of meer punten uit de tweede lijst, stop dan met uitbouwen. Niet meer features bouwen — dat is de standaardreactie en die is bijna altijd fout. Ga terug naar fase 1 met de opzeggers en vraag waarom ze weggingen.
De vier stopregels op een rij
Print deze en hang ze op.
- Geen 7 van de 10 die hetzelfde probleem noemen → niet bouwen, doelgroep verscherpen
- Geen waarde in euro's of uren uit te leggen → niet bouwen, andere use case zoeken
- Geen 3 betalende of ondertekende klanten → niet bouwen, ook geen demo
- Niet handmatig te leveren → niet bouwen, de oplossing klopt niet
Elke regel die je overslaat kost je gemiddeld drie maanden werk en levert software op die niemand opent. De regels zijn er niet om je af te remmen, maar om je te laten stoppen op het moment dat stoppen nog goedkoop is.
Van theorie naar jouw kans. De scanner doet dit werk voor jouw specifieke idee: score op zes dimensies, alternatieven, risico's en de experimenten die je als eerste moet doen. Start de gratis MicroSaaS-scan